Luxembourg Jofferegässel
©Pancake! Photographie

The Good Life Levens, legendes, hoogtes en dieptepunten

4 minuten

Luci Magazine uitgave #8 - 2026

Vrouwenlevens – legendarische vrouwen van Luxemburg


Vertegenwoordigers van twee verschillende generaties Luxemburgse vrouwen starten de Luxembourg City Tourist Office Tour ‘Vrouwen: levens en legendes’. Een tour die vrouwen in de schijnwerpers zet, die geregeerd, gezorgd, gecreëerd en overwonnen hebben. En die allemaal hebben bijgedragen aan de vormgeving van het hedendaagse Luxemburg.
 

Vrouwen in de politiek

In het Luxemburg van de 13e eeuw leefde gravin Ermesinde. Op 12-jarige leeftijd getrouwd en twee keer weduwe geworden voor haar veertigste, regeerde ze Luxemburg meer dan twee decennia. Deze tijd wordt beschouwd als een tijdperk van vrede en welvaart.

Maar de vrouwelijke legendes van Luxemburg reiken nog verder terug in mythes en geschiedenis Op de heuvel ‘Am Bock’, waar graaf Siegfried in het jaar 963 zijn burcht bouwde, vertelt de legende over Melusina, zijn mysterieuze vrouw, die in de Alzette verdween nadat hij zijn belofte had gebroken om haar elke zaterdag privacy te gunnen. Zij blijft een bepalende figuur in de Luxemburgse folklore en een symbool dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Isabelle reflecteert: “Als kind was ik ervan overtuigd dat Melusina uniek was voor Luxemburg. Ik was enigszins teleurgesteld toen ik later ontdekte dat ze ook voorkomt in de Europese folklore…

Ze is echter niet de enige vrouwelijke politieke figuur die wordt geëerd tijdens deze tour, die wordt geleid door de gids, voormalig verpleegster en geschiedenisfan Lou Spaus, samen met de internationaal bekende auteur en scenarioschrijfster Isabelle Marinov. 

Springen we ongeveer 800 jaar vooruit: De tour leidt ons verder naar het Place Guillaume II, waar het kantoor van de burgemeester van Luxemburg-Stad, Lydie Polfer, zich bevindt. Ze werd op 29-jarige leeftijd al burgemeester en leidt deze levendige, multiculturele stad tot op de dag van vandaag naar een welvarende toekomst.

Voor de Tweede Kamer maakt Isabelle een foto van haar voeten op de gedenkplaat voor het vrouwenkiesrecht van 1919. Luxemburg was een van de eerste landen ter wereld die vrouwen stemrecht verleenden.

De eerste vrouw die werd verkozen in de Tweede Kamer was de lerares Marguerite Thomas Clement in 1919. In hetzelfde jaar besteeg Groothertogin Charlotte de troon als eerste constitutionele monarch en leidde Luxemburg moedig door de Tweede Wereldoorlog en het moderne democratische tijdperk in.

Chambre des Députés
©Pancake! Photographie
Chemin de la Corniche
©Pancake! Photographie
Gëlle Fra
©Pancake! Photographie
Groothertogelijk Paleis
Luxemburg stad©Pancake! Photographie
Luxembourg Jofferegässel
©Pancake! Photographie
Luxembourg - Place du Théâtre
©Pancake! Photographie

Vrouwen in het onderwijs

De tour gaat verder met opmerkelijke vrouwen wier invloed ver reikte buiten de politieke sfeer. In de Rue de la Congrégation, ook wel ‘Jofferegässel’ (Jonge leraressenstraat) genoemd, legt Lou uit dat nonnen al in 1628 gratis onderwijs aan meisjes aanboden. In 1909 werden openbare middelbare scholen voor meisjes geopend, waar uitsluitend ongehuwde leraressen les mochten geven, vandaar de term ‘Joffer’.

Anne Beffort was in 1908 de eerste Luxemburgse vrouw die een universitair diploma behaalde. Samen met de toegewijde vrouwenrechtenactiviste Aline Mayrisch richtte ze in 1911 de eerste middelbare meisjesschool op.

Vrouwen in de sport

Nog een nationale heldin: Elsy Jacobs, de eerste wereldkampioene in het vrouwenwielrennen, wordt geëerd in het stadspark. Toen ze nog nog leefde, was dat nog niet het geval. In 1958 aarzelde de nationale wielerbond nog om vrouwenwedstrijden te erkennen. Uit frustratie verliet ze Luxemburg, nam de Franse nationaliteit aan en zette haar internationale carrière in het buitenland voort.

Gëlle Fra drawing
©Pancake! Photographie

Luci Magazine

In nummer 8 van ons Luci-magazine ervaar je meer over deze opmerkelijke vrouwen.

Lees verder (in het Engels)

In steen vereeuwigd

Het eerste standbeeld ooit opgericht voor een Luxemburgse vrouw was dat van prinses Amalia in 1876 in het stadspark Edouard André. Ze staat niet voor politieke of militaire prestaties, maar voor een diepgaande menselijkheid. Prinses Amalia werd zeer gewaardeerd om haar vriendelijkheid en haar liefdadigheidswerk, en toen ze vroeg, op slechts 42-jarige leeftijd overleed, was het hele land in rouw. Toch wijst Lou erop dat de inscriptie op het monument luidt: ‘Prinses Hendrik van Nederland.’

Waarnemingen veranderen

Net zoals standbeelden kunnen dienen om invloedrijke vrouwen (of liever gezegd hun echtgenoten) te eren, kunnen ze ook een rol spelen bij het ter discussie stellen van historische opvattingen over de rol van vrouwen in de samenleving. Sanja Iveković laat dat bijvoorbeeld zien met haar monument voor de zwangere ‘Lady Rosa of Luxembourg’.

In 1923 werd de Gëlle Fra (Gouden Vrouw) als oorlogsmonument op de rots boven het Petruss-dal opgericht. Het tegenmonument van de in Kroatië geboren Iveković werd in 2001 opgericht om de reducering van vrouwen tot symbolische figuren in oorlogen resoluut ter discussie te stellen. Haar werk herinnert ons er op indrukwekkende wijze aan dat vrouwen erkenning verdienen voor hun actieve rol aan en achter het front. 

Luxembourg - Place du Théâtre
©Pancake! Photographie

Luxemburgse vrouwen vandaag de dag

Zowel Isabelle als Lou beschrijven Luxemburgse vrouwen als sterk en onafhankelijk. Lou, die tot de oudere generatie behoort, voegt er ‘ijverig’ aan toe en verwijst daarmee naar het agrarische erfgoed en de mijnbouw van het land. Isabelle, van een latere generatie, realiseert zich dat de afgelopen decennia Luxemburgse vrouwen van nu een mondiale perspectief hebben gegeven: “Ze spreken meerdere talen, zijn zeer flexibel en open, maar blijven daarbij toch geworteld in de traditie.”

En om welke traditie gaat het hier? Nu de rondleiding ten einde loopt, kunnen we concluderen dat de geschiedenis vrouwen niet altijd centraal heeft gesteld, maar dat Luxemburg vandaag de dag op vele manieren vrouwen viert die het land hebben gevormd. Het land zorgt er op die manier voor dat het gemeenschappelijke culturele erfgoed niet alleen de verhalen van mannen weerspiegelt, maar ook die van de vrouwen die hebben geregeerd, gezorgd, gecreëerd en overwinningen behaald. 

Ontdek meer over de fascinerende verhalen van vrouwen in Luxemburg

4 resultaten
  • Garnich
    Garnich
    Speurtocht door Kahler

    Mijn grote zus Mia en ik gaan vandaag een fietstochtje maken. Wij fietsen over het fietspad van Garnich naar Kahler.

    Meer informatie
  • ©SIP
    Herdenkingsmonument Gëlle Fra & Place de la Constitution
    Het monument is ontworpen door kunstenaar Claus Cito en werd oorspronkelijk in 1923 gebouwd.
    Meer informatie
  • ©Sabino Parente Photographer
    Het standbeeld van Melusine
    De figuur van de legendarische zeemeermin Melusina van de Luxemburgse kunstenaar Serge Ecker, gemaakt door 3D-printing, werd in 2015 geïnstalleerd in het Grund Viertel aan de oevers van de Alzette.
    Meer informatie
  • ©Luxembourg City Tourist Office
    Rondleidingen
    Vrouwenleven – Vrouwenlegendes
    Arbeidsters en adelvrouwen, heksen en heiligen: Ontdek de geschiedenis en de rol van legendarische vrouwen in Luxemburg.

Haal het Luci magazine thuis


  • Inspiring Travel Stories from Luxembourg
  • Verhalen over plaatsen, mensen, ervaringen en ideeën uit Luxemburg
  • Bestel of  abonneer  je gratis op het magazine