Fëschmaart

© Pancake!

The Good Life Gezichten van de Fëschmaart

4 Minuten

Een wijk op maat

De vismarkt, in het Luxemburgs: "Fëschmaart", is van oudsher een plaats van handel. Vroeger met vis en kruiden, nu met handgemaakte goederen op maat. Maar de vismarkt is ook een dorp in de stad, ontworpen en met hart en ziel tot leven gebracht door handelaren en restauranthouders.  

Sylvie Thoma, een veteraan van de "Fëschmaart", houdt hier al meer dan 40 jaar het fort. "Moien!" roept ze naar voorbijgangers terwijl ze voor haar souvenirwinkel "Butteck Um Fëschmaart" een kleine sleutelhanger rechtzet. Deze kan als een waaier worden uitgevouwen en toont de mooiste uitzichten op het "Grand-Duché de Luxembourg". Het ontwerp van de hanger is waarschijnlijk niet veel veranderd sinds de jaren tachtig - en dat is precies wat de winkel van Sylvie zo charmant maakt. Hier vindt men, dicht op elkaar gehangen, echte klassiekers die herinneren aan vroegere uitstapjes met ouders en grootouders.

Het dorp in de stad

"Ik heb zoveel vaste klanten dat ik zelfs regelmatig souvenirs uit Luxemburg naar huis stuur," zegt Sylvie. Voor haar is de verkoop van souvenirs uit het Groothertogdom een erezaak. Dat besefte ze toen ze hier, op rond twintigjarige leeftijd, in 1979 haar winkel opende. "De vismarkt is altijd als een dorp in de stad geweest, dat is het bijzondere hier," zegt ze. Mensen kennen elkaar, ze praten veel met elkaar. En zelfs de groothertog komt af en toe bij haar langs. "Een heerlijk mens, de hele familie is geweldig!" zegt ze enthousiast.

De vismarkt is een knooppunt waar iedereen elkaar ontmoet, of het nu gaat om politici of handelaren, reizigers of plaatselijke bewoners. Het ligt niet ver van de uit de rots gehouwen vestingwerken, de kazematten. De vismarkt, vroeger het kruispunt van twee Romeinse wegen, maakt deel uit van het historische centrum van de oude stad, die op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO staat. Hier werden meer dan 1000 jaar geleden de eerste markten gehouden op het voorplein van het kasteel van de graaf. Het economische en sociale leven speelde zich af in de smalle straatjes. Tegenwoordig bevinden zich hier het Nationaal Museum voor Geschiedenis en Kunst (MNHA), de zetel van de Staatsraad en de duizend jaar oude Sint-Michielskerk.

Mir Wölle Bleiwen Waat Mir Sin Tower Luxembourg City

© LFT - Roman Schonfeld

De oude klok van St. Michiel

Tot 2011 zorgden Franciscanessen voor zorgbehoevende mensen rond de Sint-Michielskerk en waren zij nauw verbonden met de plaatselijke bevolking. Als het oudste heilige gebouw van de stad is St. Michiel tegenwoordig een oase van rust in de drukke wijk. Het combineert romaanse, gotische en barokke architectuur en getuigt zo van een bewogen stadsgeschiedenis. Onmiddellijk bij de ingang springt een vitrine in het oog met een indrukwekkend uurwerk op een houten voet. Deze klok uit 1902 tikte en luidde in de kerktoren tot het midden van de 20e eeuw. Het voormalige technische hart van de Sint-Michielskerk kan door bezoekers worden bewonderd. "En dat is geweldig, want het is de enige torenklok van dit formaat die je in Luxemburg van zo dichtbij kunt bekijken," zegt Georges Jungblut. De meester-horlogemaker heeft samen met zijn vrouw Nadine een juwelierszaak in de wijk Fëschmaart. En hij is de man die deze klok in meer dan 400 uur werk in 2019 met succes heeft gerestaureerd in opdracht van het comité van de oude stad.

Fëschmaart - St Michael Church

© Pancake!

Levensgenot en vakmanschap

U kunt zich ook onderdompelen in het verleden als u galeriehouder Hans Fellner bezoekt. De kronkelende zalen waar hij hedendaagse Luxemburgse kunst presenteert, gaan tot diep in de ingewanden van de stad. "In principe is dit het voormalige geografische centrum van de historische vismarkt," legt de galeriehouder en stadssocioloog uit. Bij de renovatie van de kamers in de zachte zandsteen was het voor hem belangrijk dat het oude en het nieuwe elkaar in evenwicht hielden. "In het algemeen worden we hier in onze kleine wijk altijd geconfronteerd met onze geschiedenis en spelen we hierop in," legt Fellner uit. Vlak ernaast heeft Alex Reding zijn kunstgalerie samen met zijn vrouw Véronique Nosbaum. De kunstwetenschapper en beeldhouwer houdt van de historische locatie, die tegelijkertijd zo levendig is. "Het is een cultureel spannende plaats. De buurt is ook mooi en druk, er zijn goede restaurants en cafés waar je tot diep in de nacht kunt uitgaan," zegt de kunstliefhebber, die ook een galerie in Brussel runt.

Fëschmaart Artgallery

© Pancake!

Stijlvol op maat gemaakt

Vrienden van klassieke mode vinden bij "Chapette" vakmanschap en handwerk bij uitstek. De in Letland geboren Povilas Zaleskis is kleermaker, grafisch ontwerper en amateurfotograaf. Samen met zijn vrouw, die voor de Europese Instellingen werkt, is hij al tien jaar Luxemburger uit keuze. "Ik hou van de rust hier. Mijn vijf kinderen kunnen opgroeien in een internationaal land, meerdere talen leren. Het is ideaal," zegt hij enthousiast. Hij kwam naar de winkel omdat het concept hem beviel en benaderde simpelweg Pascal Zimmer. Ongecompliceerd, goede buren. Net als in een dorp.

Schuin daartegenover staat ook het motto "mooie stoffen op maat". Bij interieurinrichter "Création d'Ambiances" zorgen de twee bazen Paola von Habsburg-Lothringen en Marisca de Changy er al meer dan 15 jaar voor dat klanten precies de juiste gordijnen, lampen of hoezen voor hun zitmeubelen krijgen. "Er komen vaste klanten uit binnen- en buitenland; we verzenden ook veel," legt Paola von Habsburg-Lothringen uit. Op de bovenverdieping is er een groot atelier waar ze enerzijds kleermaken en anderzijds stofferen. "Het gebeurt allemaal hier, in het centrum van de stad," zegt Paola, niet geheel zonder trots. "In de hele straat is alles op de een of andere manier op maat gemaakt," voegt de interieurexpert er met een glimlach aan toe.

Als een woonkamer

Ook kapper Vito d'Attoma houdt van de speciale flair. De in Luxemburg geboren Italiaan, wiens familie uit Perugia komt, heeft tot nu toe zijn hele beroepsleven hier in de vismarktwijk doorgebracht. "De buurt hier is gewoon speciaal. Het staat voor traditioneel Luxemburg, en de handelaren zijn als familie!" zegt hij vol overtuiging terwijl hij met zijn kam zwaait.

Schuin tegenover, in het vintage café "Kaale Kaffi", kan Mustafa Solak dit bevestigen. De in Turkije geboren kunstrestaurateur, die in Florence heeft gestudeerd, serveert een sappige sinaasappeltaart. De kunsthandelaar heeft met het café een droom vervuld. "Mijn concept: vintage en meer! Hier krijg je verschillende ideeën, veel mensen werken en lezen hier overdag, het is een beetje als een woonkamer," zegt Mustafa. Een blik in de kamer bevestigt dit. En iedereen heeft een glimlach op zijn lippen in de gloed van de ouderwetse lampen.

Je laten verwennen en je goed voelen, dat is ook het motto in het "Hôtel Parc Beaux-Arts". Een klein, gezellig hotel met iets minder dan een dozijn suites, ook hier: alles staat vol kunst, voornamelijk van Luxemburgse kunstenaars. Oorspronkelijk zijn hier drie meer dan 300 jaar oude herenhuizen omgebouwd tot één huis. "Alles is volledig gestript, dat was veel werk", zegt eigenaar Marcel Goeres. Hij is een "oude rot" in het Luxemburgse hotelwezen, vol passie en menselijkheid, altijd op zoek naar nieuwe concepten om zijn liefde voor het land en de stad met iedereen te delen. Met "Hôtel Parc Beaux-Arts" bieden hij en zijn trouwe team sinds 2005 een gastvrij toevluchtsoord midden in de oude stad, in de vorm van dit stimulerende en inspirerende boetiekhotel. Marcel Goeres eet hier zijn "Wäinzoossiss" van het traditionele "Vieux Luxemburg"-bord. Dit bekende wit-blauwe servies van Villeroy & Boch werd vroeger in de Rollingergrund in de hoofdstad gemaakt. Traditie is troef, zegt Marcel Goeres: "We houden hier absoluut vast aan de couleur locale!"

Fëschmaart Hairdresser

© Pancake!

Een artistieke verjongingskuur

Een frisse wind en jong bloed: dat is waar Casino Display voor staat. Het heeft zijn intrek genomen in het voormalige Kunsthaus beim Engel, waarvan de oorsprong teruggaat tot de Middeleeuwen. Hier presenteren jonge kunstenaars hun werken, van schilderijen tot video-installaties. Hoe reageren de "oude Luxemburgers" op het "nieuwe Kunsthaus"? "Ze zijn meestal verrast, omdat ze het nog kennen van voor de renovatie, met oude tegels en een heel andere sfeer," zegt geassocieerd curator Nadina Faljic. Maar daarna overtuigt de diversiteit van het aanbod ze al snel. Wat maar weer eens bewijst: traditie en moderniteit horen hier bij elkaar.

Casino Luxembourg - Forum d'art contemporain

© Eric Chenal

Meer artikelen: Op de museumsroute - Kunst als wandeling - Luxemburgs ‘MuseumSmile’

De hoofdstad met de korte wegen maakt het bezoeken van de musea tot een wandeling. Zeven musea zijn onderdeel van de zogenaamde ‘MuseumSmile’.

Meer lezen