Beleef het Verzet

fatima syndicat d initiative wiltz lft

Duur: 3 etappe(n)

Tocht etappe 1

Tocht etappe 2

Tocht etappe 3

Favorieten

Beleef het Verzet

Favorieten weergeven

Over de tour

Tijdens de invasie van Luxemburg door de nazitroepen op 10 mei 1940, gaat de Luxemburgse regering in ballingschap en installeert zich in Londen en de Verenigde Staten.  Aan de vooravond van de oorlog krijgt Luxemburg de volledige internationale erkenning door het verbond van de geallieerden.

Vrijwel meteen na de Duitse bezetting houdt de Luxemburgse onafhankelijkheid op te bestaan. Vanaf juli-augustus 1940 valt Luxemburg rechtstreeks onder de Duitse administratie.  Alle structuren van de staat worden gesupprimeerd en een intense propagandacampagne tracht de aanhechting van Luxemburg bij het naziregime te bewerkstelligen.  Intussen worden de pogingen van de bezetter onthaald op een groeiende vijandigheid bij de bevolking.

Tijdens een volkstelling in 1941 antwoordt een meerderheid van de bevolking “Luxemburgs” op drie cruciale vragen rond nationale, etnische en taalkundige verbondenheid. 
Het kenmerkt de weerstand tegenover de pogingen tot assimilatie door de bezetter.  

Op 30 augustus 1942 gaat de Duitse bezetter nog een stap verder door de dienstplicht in te voeren in Luxemburg, een maatregel die zowat overal in het land tot stakingen leidt. Het regime reageert meteen, kondigt de krijgswet af en executeert 21 stakers.  In totaal worden 10.211 Luxemburgers verplicht ingelijfd in de Wehrmacht.  Meer dan één derde van hen weigert het Duitse uniform te dragen en duikt onder. De bezetter reageert genadeloos met deportaties naar Oost-Europa, opsluiting in concentratiekampen en executies. Vooral de Joodse gemeenschap heeft erg te lijden onder het naziregime.  Van de 3.700 Joodse inwoners die het land bevolkten voor de oorlog, vonden 1.200 de dood door de Shoah.

De voorbijganger bijna letterlijk doen struikelen om hem bewust te maken van de horror die zich ooit afspeelde op de paden onder zijn voeten, dat is de bedoeling van de Duitse kunstenaar Gunter Demning.  Met goudkleurige stapstenen duidt hij de plaats aan waar ooit de slachtoffers van het naziregime woonden en herinnert hij in enkele lijnen tekst aan de systematische massamoord op Joden, politieke tegenstanders, homosexuelen en zigeuners die gearresteerd en gedeporteerd werden tijdens het derde rijk. In Belvaux, Differdange, Ettelbruck, Esch-sur-Alzette, Grevenmacher, Mondorf-les-Bains en Remich herdenken 96 gouden stenen de slachtoffers van het politieke regime.

Contact:

Place de la Résistance
L-4041 Esch-sur-Alzette
Telefoon: +352 54 84 72
info@mnr.lu

Deel pagina
musee national de la re sistance mnr lft
Etappe 1
Esch-sur-Alzette

Het museum traceert de Luxemburgse geschiedenis van 1940 tot 1945, vanaf de nazi-bezetting en de reacties van het volk (passief verzet, verzetsbewegingen, gedwongen dienstplicht, staking, weerstanders, ondergedoken en bij de geallieerden ingelijfde Luxemburgers) tot de bevrijding, aan de hand van foto’s, voorwerpen en kunstwerken.  Een tweede luik richt zich op de Duitse onderdrukking en de concentratiekampen en het lot van de Luxemburgse Joden.

De ruimte voor tijdelijke exposities biedt plaats voor thematentoonstellingen rond de periode 1933/1940-1945, actuele onderwerpen die te maken hebben met de strijd tegen schendingen van de Mensenrechten of opvoeding tot burgerschap.

Place de la Résistance
L-4041 Esch-sur-Alzette
T +352 54 84 72
E-mail : info@mnr.lu

Openingsuren: van dinsdag tot zondag van 14u tot 18u (gesloten op maandag). Gratis toegang.

Groepen op afspraak, alle weekdagen vanaf 8u.

Bezienswaardigheden

Nationaal Verzetsmuseum

me morial de la de portation hollerich robert philippart lft
Etappe 2
Luxemburg

Tijdens de nazi-bezetting van het Groothertogdom Luxemburg, fungeerde het station Hollerich als één van de belangrijkste verzamel- en vertrekplaatsen voor jonge dienstplichtigen van de Wehrmacht en voor de duizenden Luxemburgers die gedeporteerd werden naar het oosten omwille van hun politieke voorkeur.  De nazi’s pakten een deel van de Luxemburgse Joden op en voerden hen af naar getto’s en doodskampen.

Vandaag herbergt het oude station van Hollerich een museum en tentoonstellingsruimte  ter ere van hen die gedwongen onder de wapens werden geroepen voor het Duitse leger, de politiek gedeporteerden en de Joden die slachtoffer werden van het nazisme.

Gratis toegang.

12, Rue de la Déportation
L-1415 Luxembourg
T +352 247-82144
E-mail : daniel.bousser@me.etat.lu | pierre.roderes@me.etat.lu

Open van 9u tot 12u en van 14u tot 17u.

Mogelijkheid tot bezoek op afspraak.

Bezienswaardigheden

Herdenkingsplaats aan de Deportatie

monument 2e guerre mondiale wiltz syndicat d initiative wiltz lft
Etappe 3
Wiltz

Nationaal Monument ter herdenking van de Algemene Staking

De heldhaftigheid en trotse opoffering van de inwoners onder de Duitse bezetting van 1940 tot 1945 bezorgden de stad Wiltz de titel van Martelaarsstad.

Op 30 augustus 1942 kondigde Gauleiter Gustav Simon de verplichte indiensttreding bij de Wehrmacht af voor de jonge Luxemburgers.

De volgende dag braken, aangevuurd door een clandestiene campagne van het Verzet dat opriep tot algemene staking, overal ten lande spontane protestacties uit, beginnend in de leerlooierij “Ideal” in Wiltz, op 31 augustus 1942. Op enkele dagen tijd volgden meer dan 200 arrestaties en meer dan 180 studenten kwamen in de nazi heropvoedingskampen terecht.  Een golf van politieke deportaties naar het oosten van het Reich (de “Umsiedlung”) overspoelde de families van de opstandelingen.  21 patriotten (20 Luxemburgers en 1 Duitser) waaronder 4 leerkrachten en 2 gemeenteambtenaren van Wiltz werden door de Duitse bezetter in Hinzert (Hunsrück D) geëxecuteerd.  Om de slachtoffers van deze tragische en pijnlijke periode uit de Luxemburgse geschiedenis te eren werd in 1956 het Nationaal Monument ter herdenking van de Algemene Staking opgericht.  Elk jaar heeft op 31 augustus aan de voet van dit monument een plechtige ceremonie plaats.  Architect Roger Wercollier tekende de plannen voor het monument.  Het reliëf op de toren is van de hand van zijn broer, beeldhouwer Lucien Wercollier.  Lucien zelf was een actieve staker, hij was gedeporteerd, en een vijand van de Nazi kunst. Het stelt de kleine David en zijn katapult voor als symbool voor de strijder die door een moedige daad een uitzichtloze situatie kan doen keren. Het personage dat de vrijheid voorstelt en boven David staat lijkt rechtstreeks uit diens kracht te ontspringen.  Het tweede reliëf op de noordzijde van de toren is opgedragen aan de slachtoffers van de staking, gevallen onder vijandelijk vuur. Hier zijn het vooral de houding en de beweging die de kracht en de expressie bepalen, veeleer dan anatomische details die juist geweerd werden om het beeld vanop afstand tot zijn recht te laten komen.

15, rue du 31 août 1942
L-9516 Luxemburg

Cultuureel pad - Benedenstad

Het cultureel pad (rood) over een afstand van ongeveer 4,5 km telt 25 bezienswaardigheden waarvan 12 in de benedenstad.  Het bereikt zijn laagste punt (310 m) nabij de brug van Niederwiltz en zijn top aan het Sanctuarum van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima op Baessent (400 m).  Hier ontdekt u de geologische kruisweg en het monument  voor Onze-Lieve-Vrouw van Fatima.

Museum van de Slag om de Ardennen 1944-1945 Wiltz

Het museum is hoofdzakelijk gewijd aan de verschrikkelijke periode van de Slag om de Ardennen van 16 december 1944 tot 21 januari 1945, dag van de definitieve bevrijding van Wiltz.  De tentoongestelde foto’s geven de bezoeker een concreet beeld van de heldhaftigheid van zowel militairen als burgers die hebben bijgedragen aan de bevrijding van de Oesling en het Groothertogdom Luxemburg.

Een bezoek aan het museum zorgt voor een bijna lijfelijke ervaring van de diepe ellende en grote ontberingen die soldaten en inwoners onvermijdelijk moesten ondergaan op hun weg naar de herovering van de vrijheid.

Vele foto’s, originele documenten, werken, uniformen en oorlogsmateriaal getuigen van de bewogen geschiedenis van Wiltz en zijn omgeving.

Diorama’s roepen levensecht de WOII scenes op zoals ze zich hier hebben afgespeeld : voor de periode van 10 mei 1940 tot 31 augustus 1942, de staking en het martelaarschap van de 6 burgerslachtoffers van Wiltz, de bevrijding op 10 september 1944, het contact tussen de inwoners en de GI’s. Ontroerend zijn de beelden van het Sint Nicolaasfeest dat de Amerikaanse GI’s speciaal voor de burgers organiseerden. Hoe het tot de Slag om de Ardennen kwam, de 28ste US Infantry Division die zich klaarmaakt voor de strijd, wat zich precies heeft afgespeeld bij de Carrefour Schumann en in huize Melchior, of nog, hoe de belofte tot stand kwam tussen priester en inwoners in de pastoriekelder op 13 januari 1945, en tenslotte het einde van het Ardennenoffensief op 21 januari 1945. All deze gebeurtenissen worden getoond als het ware voor de ogen van de bezoeker. Niemand die zich na een bezoek nog afvraagt waarom de stad Wiltz de titel van Martelaarstad draagt.

Kasteel van Wiltz
35, rue du Château
L-9516 Wiltz
T +352 95 74 44 | F +352 95 75 56
E-mail: info@touristinfowiltz.lu

Openingsuren: van maandag tot zaterdag van 9u tot 12u en van 14u tot 17u | Juli en augustus elke dag van 9u tot 18u | Voor groepen vanaf 10 personen ook toegankelijk op afspraak. | Info en geleide bezoeken voor groepen : GSM +352 691 811 260 of e-mail : vicsch@pt.lu. Een viertalige audiogids is beschikbaar.

Toegangsprijs: Volwassene: 2,50 € | Volwassene met audiogids: 3,50 € | Kinderen en studenten – 21 jaar : gratis | Groepen (minimum 10 pers.): op aanvraag | Geleid bezoek: prijs voor de gids is 60 € - duur : +/- 1 uur

Monument “Op Baessent”

De gevechten rond Wiltz hadden een beslissende impact op de strijd voor de stad Bastenaken, gelegen op een tiental kilometer naar het westen.  Het verzet van de 28ste US Infantry Division vertraagde de aanval van de Wehrmacht op de omsingelde stad wat de troepen van generaal Georges S. Patton en de Engels-Amerikaanse luchtmacht de kans gaf de troepen ter hulp te komen en de omsingeling te doorbreken. De inwoners van Wiltz verscholen zich in de kelder van de pastorie waar ze baden tot de stadsheiligen voor het einde van de gevechten en voor overleving. Op een omgekeerd zuurkoolvat schreef de pastoor op 13 januari 1945 de belofte neer om god te danken voor zijn bescherming met een jaarlijkse bedevaart.  Tien aanwezige inwoners ondertekenden de belofte ter plekke en twee dagen later onderschreven ook de burgemeester en de voorzitter van de kerkfabriek op hun beurt deze verbintenis.  Op 11 september 1947 vonden “Op Baessent” de feestelijkheden plaats ter ere van de doortocht van het beeld van de Maagd van Fatima op haar rondgang door West-Europa.  “Op Baessent”  zou de latere bedevaartsplaats worden.  Het monument werd gerealiseerd in 1951 naar de plannen van Lull Marth en geheiligd in 1952.  De grote reliëfs van het Heilig Hart van Jesus en de Heilige Maagd zijn van de hand van beeldhouwer Aurelio Sabbatini.  Aan de voet ervan bevindt zich de tekst van de belofte zoals die ondertekend werd op 13 januari 1945.  De zijkanten van het monument dragen de namen van de 108 oorlogsslachtoffers van de parochie van Niederwiltz.  Ook de kruisweg “Op Baessent”, een ander werk van Aurelio Sabbatini, maakt deel uit van de uitvoering van de belofte van januari 1945 en werd ingehuldigd in 1958. Elk jaar trekt de bedevaartstocht naar de Onze-Lieve-Vrouw van Fatima zo’n 20.000 volgelingen.

41, Rue Notre Dame de Fatima
L-9520 Wiltz, Luxemburg

Nationaal Monument ter herdenking van de Algemene Staking | Cultuureel pad - Benedenstad | Museum van de Slag om de Ardennen 1944-1945 Wiltz | Monument “Op Baessent”